ဖတ္သင့္တယ္လို႔ ယူဆလို႔ မဖတ္မိၾကမွာ စုိးေသာေၾကာင့္ ဖတ္သင့္တယ္လို႔ ေခါင္းစဥ္ တင္လိုက္ရတာပါ။ စိတ္၀င္စားမယ့္ထင္တဲ့ ေမးခြန္းေလးနဲ႕လဲ ေခါင္းစဥ္ တင္မလိုပါပဲ ေခါင္းစဥ္ကေမးခြန္းက ရွည္လြန္းသည္ ထင္၍ ဖတ္သင့္တယ္ လို႔ ေခါင္းစဥ္ တင္လိုက္ရပါသည္။ ဖတ္ရႈ ေပးတဲ့ မိတ္ေဆြကို ေက်းဇူးတင္ပါသည္။ ကၽြန္ေတာ္၏ ေက်းဇူးနဲ႕အတူ အသိတရားမ်ားလဲ ရေအာင္ဖတ္ရႈနုိင္ပါေစ။
စိ၀င္စားစရာ ေမးခြန္းကေတာ့ လူေတြ ျပဳလုပ္ေနတဲ့ ကုသုိလ္နဲ႕ အကုသိုလ္ေတြကို ဘယ္သူေတြ ဘယ္လို ခံစားရသလဲ? စာဖတ္သူ ဘယ္သူေတြခံစားသည္ ထင္သနည္း။ ေျဖၾကမယ္ ကိုယ္ပဲခံစားရမယ္ေပါ့။ ဟုတ္ေတာ့ဟုတ္တယ္ ဘယ္လိုခံစားသလဲ? ေအာက္က ေဆာင္းပါးေလးကို ဖတ္ၾကည့္ေပးပါ။
သက္ေတာ ၉၉ ႏွစ၊္ ၉ လ၊ ၉ ရက္ ေနေတာ္မူ သြားေသာ ဓါတ္ေတာ္က် ရဟႏၱာဘုန္းေတာ္ၾကီး ဦးသာရႊန္း၏ ဩ၀ါဒ ထဲမွ ထုတ္နုတ္ ေဖာ္ျပခ်င္းျဖစ္ပါသည္။ ၎ဩ၀ါဒမွာ သႆတဒိ႒ိနဲ႕ ဥေစၦဒဒိ႒ိ ကိုခြဲျခား သိေအာင္ ေရးသားထားေသာ ေဆာင္းပါ ႏွစ္ပုဒ္ ျဖစ္ပါသည္။
၂၀၀၀ ခုႏွစ္၏ မုိးတြင္းကာလပင္ျဖစ္၏။ ကၽြႏု္ပ္ေနထိုင္ရာ ေရႊျပည္သာျမိဳ႕၊ မႏၱေလးေက်ာင္းေရွ႕တြင္ ကုကၠဳိပင္ၾကီး ႏွစ္ပင္ရွိ၏။ အရိပ္အာ၀ါသေကာင္းသျဖင့္ လမ္းသြားလမ္းလာမ်ား မၾကာခဏ နားခုိၾက၏။ ခုံတန္းရွည္မ်ားႏွင့္ ေသာက္ေရအုိးစင္ တစ္ခုကို စီမံေပးထားျခင္းေၾကာင့္လည္း လူပုဂၢဳိလ္မ်ားသာမက ရဟန္းသာမေဏမ်ားပင္ ၀င္ေရာက္နားေန တတ္ၾက၏။ ဤအမွတ္(၆) ရပ္ကြက္အတြင္းတြင္ ဘုန္းၾကီးေက်ာင္းေပါင္း (၇၀) ခန္႔ရွိ၏။ ရန္ကုန္ဘုန္းၾကီးလမ္းရွိ သရက္ေတာတုိက္ ကဲ့သုိ႕ ဘုန္းၾကီးေက်ာင္း ရပ္ကြက္ၾကီးတစ္ခုပင္ျဖစ္၏။ ဤ တစ္ရပ္ကြက္လုံးတြင္ ကၽြႏု္ပ္ေက်ာင္းမွ ေရသည္ အေကာင္းဆုံးအေလးပင္ဆုံး ျဖစ္ေနျခင္းပင္။ ရန္ကုန္ျမိဳ႕ေပၚမွ ဒကာမ်ားပင္ ဂ်ဳိးျဖဴ ေရထက္ပင္ေကာင္းသည္ ဟု ခ်ီးမြမ္းၾက၏။ ကၽြန္ပ္ စာခ်ဘုန္းၾကီးဘ၀က စာသင္သား သံဃာ (၃၀) ေက်ာ္အတြက္ တစ္ေန႔လွ်င္ ေရစည္ ၂၀ ခန္႔ သုံးႏွစ္ၾကာ တုံကင္ႏွိပ္လွဴခဲ့ေသာ ကုသုိလ္ေၾကာင့္ဟု ထင္မိ၏။ ထုိသုိ႔ ေရေကာင္းသျဖင့္လည္း လူေရာ ရွင္ရဟန္းပါ နားနားေနေန ေရ၀င္ေသာက္ ၾကျခင္းျဖစ္၏။ ထုိရက္က ကၽြႏု္ပ္တုိ႔ ေန႔ဆြမ္းစားျပီးစအခ်ိန္တြင္ ျဖစ္၏။ ေက်ာင္းေရွ႕ ကုကၠဳိပင္ေအာက္တြက္ အသက္ အစိတ္ သုံးဆယ္ ၀န္းက်င္ရွိ မိန္းကေလးသုံးေယာက္ မေယာင္မလည္ ရပ္ေနသည္ကို ေတြ႔ရ၏။ သုတို႔ အမူအရာမွာ တစုံတခုကို မဆုံးျဖတ္နုိင္ ျဖစ္ေနဟန္ကို ေတြ႔ရသျဖင့္ ေက်ာင္းသားတစ္ေယာက္ကို သြားေခၚခုိင္းလိုက္၏။
မိန္းကေလး သုံးေယာက္ မေယာင္မလည္ႏွင့္ လိုက္ပါလာၾက၏။ ေရာက္လာေသာ ႏွစ္ေယာက္က ကၽြနု္ပ္ကို ဦးခ်ေသာ္လည္း က်န္တစ္ေယာက္က ဦးမခ်နုိင္ဘဲ သူ႕လက္ထဲတြင္ ကိုင္ထားေသာ လက္ကိုင္ပ၀ါႏွင့္ စပယ္ပန္း တစ္ကုံးကိုသာ မ်က္လုံးအ၀ုိင္းသာႏွင့္ စုိက္ၾကည့္ေန၏။ ဘယ္လိုသေဘာပါလိမ့္ဟု ကၽြႏု္ပ္ပင္ ေတြးမရေအာင္ ျဖစ္သြားသျဖင့္ ထုတ္ေမးလိုက္ရ၏။ “ ဒါယိကာမေလး အဲဒီလက္ကိုင္ပ၀ါနဲ႕ ပန္းမွာ ဘာထူးျခား ခ်က္ရွိေနလို႔လဲေျပာပါဦး ”
သူက က်န္ႏွစ္ေယာက္ကို ေမးဆက္ျပျပီး ေျပာလိုက္ရမလားဟု ခြင့္ျပဳခ်က္ေတာင္း၏။ က်န္ႏွစ္ေယာက္က ေခါင္းျငိမ့္ျပျပီး သေဘာတူလိုက္၏။ ထုိအခါ က်မွသူမသည္ လက္ကိုင္ပု၀ါႏွင့္ စံပယ္ပန္းကုံးကို ေဘးကိုခ်ထားျပီး လွ်င္ကၽြနု္ပ္ကို ဦးခ်၏။ ျပီးလွ်င္ လက္ကုိင္ပု၀ါႏွင့္ စံပယ္ကုံးကို လက္ညွဳိးထုိးျပျပီး ေျပာ၏။
အဲထဲမွာ တပည့္ေတာ္တုိ႔အဖြားရဲ႕ ၀ိညာဥ္ေကာင္ေလးရွိတယ္ဘုရား ”
“ေဟ”
ကၽြႏု္ပ္ပါးစပ္မွ ထုိအာေမဋိတ္တစ္ခု သာထြက္နုိင္ေတာ့သည္။
“ အစအဆုံးရွင္းျပစမ္းပါဦး၊ မင္းတုိ႔ အဖြား ၀ိညာဥ္ကဘယ္လိုလုပ္ျပီး ဒီလက္ကိုင္ပု၀ါထဲ ေရာက္ေနရတာလဲ ”
“ ဒီလိုပါဘုရား လြန္ခဲ့တဲ့ တစ္ပတ္က တပည့္ေတာ္တုိ႔ အဖြားဆုံးပါတယ္။ ဒီလက္ကိုင္ပု၀ါနဲ႕ ပန္းကုံးေလးက အဖြားသုံးခဲ့တာပါ။ သုႆန္မွာသျဂိဳဟ္ျပီးတဲ့အခါ ရက္လည္ဆြမ္းေကၽြးျပီး အဖြားကို အမွ်ေပးဦးမယ္။ အခု အိမ္ကိုလိုက္ခဲ့ပါလို႔ ေျပာျပီး အဖြား ၀ိညာဥ္ကို ေခၚခဲ့ၾကပါတယ္။ ကၽြႏု္ပ္မွာ သူတုိ႔ စကားကို ရယ္ခ်င္ေသာ္လည္း သူတုိ႔ကို အားနာသျဖင့္ မရယ္မိပါ။ အလိုက္တသင့္လွမ္းေမးရင္း စိတ္၀င္တစား နားေထာင္ေနရသည္။
ဒါနဲ႕ မင္းတုိ႔ အဖြား ၀ိညာဥ္က အခုရက္လည္ဆြမ္းေကၽြးျပီး အမွ်လည္း ေ၀ျပီးလို႔ အဖြား၀ိညာဥ္ေလးကို အရိပ္အာ၀ါသေကာင္းတဲ့ သစ္ပင္နားမွာ သြားထားေပးပါလို႔ မိဘမ်ားက ခုိင္းလို႔ တပည့္ေတာ္ တုိ႔လာထားတာပါ။ အဲဒါ ဆရာေတာ္က ေက်ာင္းထဲကို ေခၚလိုက္ေတာ့ လက္ကိုင္ပု၀ါကို ၾကမ္းျပင္ေပၚမွာ ခ်မိသြားျပီး ”
“ အဲဒီေတာ့ ဘာျဖစ္လဲ ”
“ အဖြား၀ိညာဥ္ေလးက လက္ကိုင္ပု၀ါခ်တဲ့ေနရာမွာ ေနမွာတဲ့ ဘုရား ၊ အဲဒါဆုိရင္ အဖြားဟာ ဆရာေတာ္ ေက်ာင္းထဲမွာပဲ ေနေတာ့မယ္ထင္တယ္ ”
“ ေၾသာ္ လက္စသတ္ေတာ့ မင္းတုိ႔က သရဲလာအပ္တာကိုး။ ရပါတယ္။ ငါ့ေက်ာင္းက ေက်ာင္းသား ကိုရင္တင္ လက္ခံတာမဟုတ္ဘူး သရဲလဲ လက္ခံတယ္ ”
ကၽြန္ုပ္စကားေၾကာင့္ သူတုိ႔ေသာကမ်ား တဒဂၤေပ်ာက္သြားျပီး ရယ္ေမာၾကသည္။ သူတုိ႔ေနထုိင္ရာရပ္ကြက္ ႏွင့္ လမ္းကို ေမးျမန္းၾကည့္ေသာအခါတြင္မွာ ေက်ာင္းမွ ဦးပဥၨင္းတစ္ပါး၏ ဆြမ္းခံအိမ္ျဖစ္ေနသည္ကို သိ၏။ သူတုိ႔သုံးေယာက္တြင္ ႏွစ္ေယာက္က ဘြဲ႕ရေက်ာင္းဆရာမမ်ား ျဖစ္ၾက၏။ ထုိႏွစ္ေယာက္တြင္ တစ္ေယာက္က စိတ္၀င္တစား ေမးခြန္းတစ္ခုကို ေမးလာ၏။
“ဆရာေတာ္ ၀ိညာဥ္ဆုိတာ ဒီလိုေခၚလို႔ရသလား ”
“အင္း ေလာကီေရးမွာသာ ဘြဲ႕ရၾကတာ။ ဘာသာေရးမွာေတာ့ မူလတန္းအဆင့္ေတာင္မေရာက္ေသးပါလား ” ဟု ယခုေခတ္ လူငယ္မ်ားအတြက္ အားမလို အားမရျဖစ္မိ၏။
၀ိညာဥ္ ဆုိတာကိုက မရွိပါဘူး။ လူတစ္ေယာက္မွာ အာရုံကို မသိတတ္တဲ့ ရုပ္နဲ႕ အာရုံကိုသိတတ္တဲ့ နာမ္ ဒီႏွစ္မ်ဳိးပဲ ရွိပါတယ္။
ျမင္တာကရုပ္၊ သိတာကနာမ္
ၾကားတာကရုပ္၊ သိတာကနာမ္
နံတာကရုပ္၊ သိတာကနာမ္
စားတာကရုပ္၊ သိတာကနာမ္
ထိတာကရုပ္၊ သိတာကနာမ္
ေတြးတာကရုပ္၊ သိတာကနာမ္
လို႔မွတ္ထားေပါ့။ ဒီထဲက အာရုံကို သိစိတ္ နာမ္တရားကိုပဲ ၀ိညာဥ္ ေကာင္လို႔ ထင္ျပီး မွန္းဆေျပာေနၾကတာပါ။ ခုလို ကိုင္ျပဳၾကည့္လို႔ရတာက ပညတ္ရုပ္၊ ဥတုဇရုပ္ေပါ့။ ရုပ္အနိစၥ အျမဲမရွိလို႔ ၀ိပႆနာရႈရတဲ့ ပရမတ္ရုပ္ကေတာ့ အေကာင္အထည္ အလုံးအခဲ အရည္အဖတ္ အမႈန္အမႊား ရယ္လို႔ မရွိဘူး။ သေဘာတရားမွ်ပဲရွိတယ္။ ရုပ္ရဲ႕ အဓိပၸါယ္ကေတာ့ ေဖါက္ျပန္ တတ္တဲ့သေဘာတရား လို႔ ျဖစ္တယ္။ တစ္ခုျခင္းေျပာရရင္ ပထ၀ီဓါတ္ဟာ မာတဲ့သေဘာ ေပ်ာ့တဲ့သေဘာေလး ပဲေပါ့။ အာေပါဓါတ္ဟာ ဖြဲ႕စည္း တဲ့သေဘာ ယုိစီးတဲ့ သေဘာေလး ပဲေပါ့။ ဒီပရမတ္ရုပ္တရားေတြဟာ တစ္စကၠန္႔အတြင္းမွာ အၾကိမ္ေပါင္းကုေဋ (၅၈၈၀) ေက်ာ္ျဖစ္ပ်က္ေနၾကတယ္။ သိတတ္တဲ့ နာမ္တရားကေတာ့ တစ္စကၠန္႔မွာ အၾကိမ္ေပါင္း ကုေဋတစ္သိန္းျဖစ္ပ်က္ေနၾကတယ္။ တစ္ပ်က္ထဲ ပ်က္ေနတာပဲ ရပ္နားေနၾကတယ္ လို႔မရွိပါဘူး။ သံဃာ ဆုိတဲ့ စကားႏွစ္လုံးကို ေျပာလိုက္တဲ့အခါ “သံ ”ကိုေျပာသခုိက္မွာ ျဖစ္တဲ့ ရုပ္တရား၊ နာမ္ တရားေတြဟာ “ ဃာ ” ဆုိတဲ့ ဒုတိယေျမာက္ စကားလုံးေရာက္ခ်ိန္ထိ မခံၾကေတာ့ဘူး။ “ သံ ” ဆုိတဲ့ စကားလုံးေျပာျပီးအခ်ိန္မွာပဲ ခ်ဳပ္ေပ်ာက္ပ်က္စီးသြားၾကျပီး၊ “ ဃာ ” ဆုိတဲ့ ေနာက္စကားလုံးကို ေနာက္ထပ္ ရုပ္သစ္ နာမ္သစ္နဲ႕ ေျပာေနရတာေပါ့။ ဒါေၾကာင့္ အျမဲတမ္းမရပ္မနား ျဖစ္ပ်က္ေနတဲ့ ရုပ္နာမ္ တရားေတြဟာ မပ်က္မစီး အျမဲတည္ေနတဲ့ ၀ိညာဥ္ေကာင္ အျဖစ္ ဘယ္မွာ ရွိနုိင္ပါ့မလဲ။ ”
“ ဒါဆုိရင္ ေသသြားတဲ့ သူဟာ (၇) ရက္အတြင္း ဘယ္မွ မသြားပဲ အိမ္၀ုိင္းထဲမွာ ပဲေနတယ္ဆုိတာ မဟုတ္ဘူးေပါ့ဘုရား ”
“ ဘယ္ဟုတ္ေတာ့မွာလဲ၊ အရင္းလဲ အဖ်ားထင္ ျဖစ္ေပါ့။ ၀ိညာဥ္ေကာင္လို႔ မွ မရွိပါဘူး ဆုိေန ဘယ္သူက အိမ္၀ုိင္းထဲမွာ (၇) ရက္ လာေနလို႔ရပါ့မလဲ ”
ယခုလို ရွင္းျပေတာ့လည္း သူတုိ႔ ထုိက္သင့္သေလာက္ သေဘာေပါက္သြာဟန္တူသည္။ စိတ္၀င္တစား ရွိလာၾကသည္။ တစ္ေယာက္ ေတြးေတြးေခၚေခၚျဖင့္ ေမးခြန္း တစ္ခု ေမးလာ၏။
“ ဒီလို အျမဲတမ္း ျဖစ္ပ်က္ေနတဲ့ ရုပ္နာမ္ တရားေတြဟာ ေနာက္ဘ၀ကို ဘယ္လို ကူးသြားသလဲဘုရား၊ ဒီမွာ ၀ိညာဥ္ေကာင္ မရွိဘူးဆ ုိရင္ အခုဘ၀ျပဳခဲ့တဲ့ ကုသုိလ္, အကုသိုလ္ ကံေတြနဲ႕ ေကာင္းက်ဳိးဆုိးက်ဳိး ကို ဘယ္သူေတြက ခံစားသလဲဘုရား ။ ”
ယင္းကဲ့သုိ႔ေသာ ေမးခြန္းမ်ဳိးကို ကၽြႏု္ပ္ စာအုပ္တစ္အုပ္ထဲတြင္ ဖတ္ခဲ့ရ၏။ ဆရာၾကီး ဦးဗဂ်ီငုိ ေရးသားေသာ ဂမၻီရ၀ိပႆနာရႈပြားက်မ္း ဒုတိယအတြဲတြင္ ျဖစ္၏။ ဆရာၾကီး အေမရိကန္ ေရာက္စဥ္က ေမးျမန္းၾကေသာ ေမးခြန္းမ်ားအနက္ တစ္ခုျဖစ္၏။ ယင္းစာအုပ္ ၌ေမးခြန္းကိုသာ ေဖာ္ျပထားေသာ္လည္း အေျဖကိုကား ေရးမထားပါ။ စာေပဗဟုသုတ္ ရွိေသာသူမ်ားအတြက္ အေျဖမွာ မခဲယဥ္းဟု ေရးထား၏။ စာေပဗဟုသုတ္ မရွိေသာ သူမ်ားအတြက္ကား ခဲယဥ္းေသာ ေမးခြန္းတစ္ခုပင္ျဖစ္၏။ ဗုဒၶဘာသာ၀င္တုိင္းလည္း အေသအခ်ာသိသင့္၏။ ထုိ႔ေၾကာင့္ စိတ္ရွည္ရွည္ပင္ ရွင္းျပရ၏။
ပုထုဇဥ္ေတြေသရင္ ေရာက္နုိင္တဲ့ ဘုံငါးမ်ဳိး ရွိတယ္။
လူဘုံေရာက္နုိင္တယ္
နတ္ဘုံေရာက္နုိင္တယ္
ငရဲဘုံေရာက္နုိင္တယ္
ျပိတၱာဘုံေရာက္နုိင္တယ္
တိရစၦာန္ဘုံေရာက္နုိင္တယ္
“ အသူရကာယ္နဲ႕ ျဗဟၼာဘုံေရာ မေရာက္နုိင္ဘူးလား ဘုရား ”
“ ေရာက္နုိင္ပါတယ္။ ျဗဟၼာဘုံကို နတ္ဘုံထဲမွာ ေပါင္းထည့္ထားတယ္။ အသူရကာယ္ဘုံကို ျပိတၱာထဲမွာ ေပါင္းထည့္ထားတယ္။ ပါဠိလို ေဒ၀သဒၵါဟာ ျဗဟၼာကိုလည္း ေဟာနုိင္တယ္။ အသူရကာယ္ဆုိတာ ျပိတၱာအၾကီးစားပဲ။ ဒါေၾကာင့္ ျပိတၱာထဲမွာ ထည့္ထားတာ ”
ဟုိဘက္ဘုံ အသစ္မွာ သြားျဖစ္တဲ့အခါ ဒီဘက္က ဘ၀က ရုပ္တရား နာမ္တရားေတြ တစ္ခုမွ ပါမသြားၾကဘူး။ ဒါေပမယ့္ ဒီဘ၀က နာမ္နဲ႕ ကင္းေတာ့ မျဖစ္ၾကဘူး။ အသစ္ထပ္ထပ္ျဖစ္ၾကရတာ။ ဒီဘက္ဘ၀ ေနခင္း (၁၂) နာရီက ေသမယ္ဆုိရင္ ဟုိဘက္ဘ၀ မိခင္၀မ္းထဲမွာ (၁၂) နာရီတိတိမွာ သြားျဖစ္တယ္။ ရုပ္သစ္ နာမ္သစ္ အသစ္ျဖစ္တာကို ေျပာတာေနာ္။ ဒီဘက္ဘ၀က ၀ိညာဥ္ေကာင္ေလးက ဟုိဘက္ဘ၀ မိခင္၀မ္းထဲ၀င္သြားတာလို႔ ထင္မေနနဲ႕။
ေသသြားတဲ့ အဖြားက လူျဖစ္သြားမယ္ဆုိရင္ တပည့္ေတာ္တုိ႔ ေ၀တဲ့ အမွ်ကို သာဓုမေခၚနုိင္ေတာ့ဘူးေပါ့ ဘုရား ”
“ ဟုတ္တယ္ မေခၚနုိင္ေတာ့ဘူး။ ဒါေပမယ့္ ဒီကုသိုလ္ေတြက အလကား ျဖစ္မသြားပါဘူး။ ဒီကုသိုလ္ရဲ႕ ေကာင္းက်ဳိး, ဆုိးက်ဳိးကို ျပဳတဲ့သူ ခံစားရမယ္။ ဘ၀အဆက္ဆက္ေတာ္စပ္ခဲ့ဘူးတဲ့ မကၽြတ္မလြတ္ေသးတဲ့ ေဆြမ်ဳိးေဟာင္းေတြ အမ်ားၾကီးရွိတယ္။ သူတုိ႔တစ္ေတြလဲ သာဓုေခၚနုိင္တယ္။ ”
“ ေဆြမ်ဳိးမေတာ္တဲ့ တျခားမကၽြတ္မလြတ္တဲ့ သူေတြလည္း သာဓုေခၚနုိင္ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ေသသူကို ရည္မွန္းျပီး လွဴတဲ့ အလွဴကိုေတာ့ ဧကန္ မုခ်ျပဳသင့္ပါတယ္။ ေသျပီး နတ္ျပည္ေရာက္ရင္လဲ ခ်က္ျခင္းပဲ စုတိနဲ႕ ပဋိသေႏၶ ဟာ တစ္ဆက္တည္း ေနတာေပါ့။ စုတိဆုိတာ ေသတဲ့စိတ္၊ ဆုိတာ ေနာက္ဘ၀မွာ အသစ္ျဖစ္တဲ့ စိတ္။ သူတုိ႔ ႏွစ္ခု အၾကားထဲမွာ ဘာမွမရွိဘူး။ ခ်က္ခ်င္းပဲ။ သျဂိဳဟ္မွာေတာ့ အနႏၱရေမ၀ဆုိတဲ့ ပါဠိနဲ႕ျပတယ္။ ျမန္မာလိုေတာ့ ခ်က္ျခင္းေပါ့။ က်န္တဲ့ငရဲဘုံ၊ တိရစၦာန္ဘုံ၊ ျပိတၱာဘုံတုိ႔မွာ ျဖစ္မယ္ဆုိရင္လည္း အၾကားမရွိဘဲ ခ်က္ျခင္း သြားျဖစ္တာပဲ။ အိမ္နားမွာ (၇) ရက္ေနလို႔ ရနုိင္တာဆုိလို႔ ျပိတၱာဘုံတစ္မ်ဳိးပဲ ရွိတယ္။ ဒီျပိတၱာဘုံဘ၀ေရာက္ခဲ့လွ်င္ ကၽြတ္လြတ္ပါေစဆုိတဲ့ ေစတနာနဲ႕ ဆြမ္းသြတ္တဲ့ ကုသိုလ္ကို ျပဳၾကတာျဖစ္တယ္။
“ ဒီဘက္ဘ၀က ျပဳခဲ့တဲ့ ကုသိုလ္ကံ၊ အကုသိုလ္ကံေတြကို ဟုိဘက္ဘ၀မွာ ဒီကရုပ္နာမ္လည္းပါမသြားဘဲန႕ဲ ဘယ္ပုံဘယ္နည္း ခံစားရတယ္ဆုိတာကို ဆက္ရွင္းပါဦးဘုရား ”
“ ကုသိုလ္ကံ၊ အကုသုိလ္ကံေတြ ျပဳတဲ့အခါ ေဇာေစတနာေတြ ျဖစ္တယ္။ ဒီေဇာေစတနာေတြဟာ နာမ္တရား ျဖစ္လို႔၊ ျဖစ္ျပီး ပ်က္သြားတာမွန္ေပမယ္ ေနာက္ဘ၀မွာ ေကာင္းက်ဳိး ဆုိးက်ဳိး ျဖစ္ေစမယ့္ အာနိသင္သေဘာတရားေလးေတြ က်န္ေနခဲ့တယ္။ ဒီေစတနာလို႔ ေခၚတဲ့ ကံနဲ႕ ခႏၶာ ဒုကၡမသိမႈ အ၀ိဇၨာ၊ ခႏၶာအသစ္ကို လိုခ်င္မႈ တဏွာ ဒီသုံးပါးေပါင္းမိျပီး ဘ၀သစ္ ျဖစ္ေအာင္ ဖန္တီးလိုက္ၾကတာပဲ ”
“ ပုံစံနဲ႕ ေျပာၾကည့္မယ္၊ ေက်ာင္းဒကာ အနာထပိဏ္ ေသတယ္။ ေက်ာင္းလွဴတဲ့ကုသုိလ္ေၾကာင့္ နတ္ျပည္မွာ နတ္သားလာျဖစ္တယ္။ ဒီေနရာမွာ ဗုဒၶအလိုက် ယူရမွာက နတ္သားလာ ျဖစ္တဲ့အခါမွာ အနာထပိဏ္ဘ၀က ရုပ္တရား နာမ္တရားေတြ နတ္ျပည္ကို တစ္ခုမွ ပါမလာဘူး။ ”
“ ဒါေပမယ့္ အနာထပိဏ္ ရဲ႕ေသျခင္းနဲ႕ ကင္းျပီးေတာ့ လည္း နတ္သားလာ မျဖစ္နုိင္ျပန္ဘူး ”
“ သိပ္ခက္တယ္ ဘုရား တပည့္ေတာ္ တုိ့ဉာဏ္ နဲ႕ မလိုက္နုိင္ေတာ့ဘူး။ ”
“ ဒီလိုဆုိရင္လဲ ဥပမာ ေပးျပီး တစ္မ်ဳိးၾကိဳးစားၾကည့္မယ္ ဋီကာေက်ာ္က်မ္းမွာေတာ့ ဘ၀သစ္ျဖစ္ပုံကို ဥပမာသုံးမ်ဳိး ေပးထားတယ္ ”
မီးတုိင္ရယ္
တံဆိပ္တုံးရယ္
ပဲ့တင္သံရယ္ပဲ။
ဖေယာင္းတုိင္တစ္တုိင္ မီးထြန္းထားတယ္။ ေနာက္တစ္တုိင္ ထြန္းခ်င္တဲ့အခါ ပထမအတုိင္ကေန မီးကူးယူလုိက္တယ္။ ဒီေနရာမွာ စဥ္းစားရမွာက ဒုတိယအတုိင္မွာ ေတာက္ေလာင္ေနတဲ့ မီးဟာ ပထမအတုိင္က ကူးလာတဲ့ မီးေတြလား။? ဒုတိယအတုိင္က ဖေယာင္းသားကို ေလာင္ေနတဲ့ မီးေတြလား ? ဆုိတာပဲ။ တကယ့္အမွန္က ပထမဖေယာင္းတုိင္က မီးေတြက ဒုတိယဖေယာင္းတုိင္ကို ကူးမလာပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ပထမဖေယာင္းတုိင္က မီးနဲ႕ ကင္းျပီးေတာ့လည္း ဒုတိယဖေယာင္းတုိင္ဟာ မီးမေတာက္နုိင္ပါဘူး။ ထုိ႔အတူ ေက်ာင္းဒကာအနာထပိဏ္ဘ၀က ရုပ္နာမ္ တရာေတြဟာ နတ္ျပည္ကို တစ္ခုမွ ကူးမလာပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ေက်ာင္းဒကာအနာထပိဏ္နဲ႕ ကင္းျပီးေတာ့လည္း နတ္ျပည္မွာ နတ္သား လာမျဖစ္နုိင္ပါဘူး။ အေၾကာင္းအက်ဳိး ဆက္သြယ္မႈေလာက္ပဲရွိတယ္ လို႔ယူရမွာေပါ့။
တံဆိပ္တုံးနဲ႕ ဥပမာေပးၾကဦးစုိ႔။ ဒီသကၤန္းေခါက္ကို ၾကည့္လိုက္ပါ။ သကၤန္းသားေပၚမွာ ဂဠဳန္တံဆိပ္ထင္ေနတယ္။ သံျပားထူထူမွာ ဂဠဳန္တံဆိပ္ထြင္း အပူေပးျပီး သကၤန္းေခါင္ ေပၚ ဖိခ်လိုက္တာနဲ႕ ဂဠဳန္တံဆိပ္ ထင္သြားတာပါပဲ။ ဒီလိုထင္တဲ့ ေနရာမွာ သကၤန္းမွာ ထင္ေနတဲ့ ဂဠဳန္ရုပ္ဟာ သံျပားက ဂဠဳန္ရုပ္ မဟုတ္ဘူး။ ဒါေပမယ့္ သံျပားက ဂဠဳန္ရုပ္နဲ႕ ကင္းျပီးေတာ့လည္း မထင္နုိင္ပါဘူး။ ထုိ႔ အတူ နတ္ျပည္က နတ္သားဘ၀ဟာ လူ႔ျပည္ကေက်ာင္းဒကာ အနာထပိဏ္ မဟုတ္ပါဘူး။ ရုပ္သစ္ နာမ္သစ္ ထပ္ျဖစ္တာပါး ဒါေပမယ္ လူ႔ျပည္က အနာထပိဏ္နဲကလည္း ကင္းျပီးေတာ့ မျဖစ္နုိင္ပါဘူး။ ဒါကတံဆိပ္တုံး ဥပမာေပါ့။
ပ့ဲတင္သံ ဥပမာကေတာ့ လိုဏ္ဂူၾကီးထဲမွာ “ေဟး” ္ကနဲ တစ္ခ်က္ေအာ္လိုက္ရင္ ပထမအသံက လိုဏ္ဂူနံရံကို ရိုက္ျပီး ေဟး ေဟး ဆုိတဲ့ ဒုတိယ၊ တတိယ ပဲ့တင္သံမ်ားေပၚလာပါတယ္။ ဒုတိယ တတိယပဲ့တင္သံမ်ားဟာ ပထမေအာ္လိုက္တဲ့ အသံမဟုတ္ပါဘူး။ အသစ္ထပ္ျဖစ္တာပါ။ ဒါေပမယ့္ ပထမေအာ္သံနဲ႕ လည္း ကင္းျပီး မျဖစ္နုိင္ပါဘူး။ အေၾကာင္းအက်ဳိး ဆက္စပ္မႈကေတာ့ ရွိေနပါတယ္။ ထုိ႔ အတူ နတ္သားဘ၀ဟာ အသစ္ထပ္ျဖစ္တဲ့ ရုပ္နာမ္ေပါ့။ လူ႔ဘ၀က အနာထပိဏ္ရဲ႕ ရုပ္နာမ္နဲလည္း ကင္းျပီးေတာ့ မျဖစ္နုိင္ပါဘူး။ ဒီေလာက္ဆုိရင္ ၀ိညာဥ္ေကာင္ပါမသြားပဲ ဘ၀သစ္ျဖစ္ပုံကို မင္းတုိ႔ နားလည္ေလာက္ျပီး ထင္တယ္ ”
“ မွန္ပါ နားလည္ပါျပီးဘုရား ”
“ တကယ္နားလည္သြားတယ္ ဆုိရင္ေတာ့ သိပ္၀မ္းသာတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲ ဆုိေတာ့ ရုပ္နာမ္ တစ္ပါးပါးကို မပ်က္မစီး အျမဲတည္တယ္လို႔ အယူမွားတဲ့ သႆတဒိ႒ိ ခံေနရင္ ၀ိပႆနာ အားထုတ္ေတင္ တရားမရဘူး ျဖစ္တတ္တယ္။ အခုလို ရွင္းရွင္းလင္း လင္း နားလည္သြာတယ္ဆုိရင္ မဂ္လမ္း ဖုိလ္ လမ္း ပြင့္သြားတာေပါ့။”
ေကာက္နုတ္ခ်က္ေလးကေတာ့ ဒါပါပဲ။ စာဖတ္သူ သူငယ္ခ်င္းမ်ားလဲ မိမိသႏၱာန္မွာ စြဲထင္ေနေသာ အယူမွား အသိမွားမ်ားကို ပယ္သတ္နုိင္ေသာ အေၾကာင္းအက်ိဳး ႏွစ္ပါးကို ေ၀ဖန္ပို္င္းျခားနုိင္ေသာ, လူေတာ္လူေကာင္း မ်ားျဖစ္နုိ္င္ၾကပါေစ။ ဥပမာမ်ားနဲ႕ ေရးသား ေဖာ္ျပ ွရွင္းျပထားေသာ ဆရာေတာ္ၾကီးမ်ားကုိလဲ အစဥ္ဦးခုိက္ရုိေသလွ်က္-
မွတ္ခ်က္။ ။ အရွင္ဇ၀န ေမတၱာရွင္ (ေရႊျပည္သာ) ၏ “ လူငယ္မ်ားအတြက္ ဂမၻီရ၀ိပႆနာ ” စာအုပ္မွ
စိ၀င္စားစရာ ေမးခြန္းကေတာ့ လူေတြ ျပဳလုပ္ေနတဲ့ ကုသုိလ္နဲ႕ အကုသိုလ္ေတြကို ဘယ္သူေတြ ဘယ္လို ခံစားရသလဲ? စာဖတ္သူ ဘယ္သူေတြခံစားသည္ ထင္သနည္း။ ေျဖၾကမယ္ ကိုယ္ပဲခံစားရမယ္ေပါ့။ ဟုတ္ေတာ့ဟုတ္တယ္ ဘယ္လိုခံစားသလဲ? ေအာက္က ေဆာင္းပါးေလးကို ဖတ္ၾကည့္ေပးပါ။
သက္ေတာ ၉၉ ႏွစ၊္ ၉ လ၊ ၉ ရက္ ေနေတာ္မူ သြားေသာ ဓါတ္ေတာ္က် ရဟႏၱာဘုန္းေတာ္ၾကီး ဦးသာရႊန္း၏ ဩ၀ါဒ ထဲမွ ထုတ္နုတ္ ေဖာ္ျပခ်င္းျဖစ္ပါသည္။ ၎ဩ၀ါဒမွာ သႆတဒိ႒ိနဲ႕ ဥေစၦဒဒိ႒ိ ကိုခြဲျခား သိေအာင္ ေရးသားထားေသာ ေဆာင္းပါ ႏွစ္ပုဒ္ ျဖစ္ပါသည္။
၂၀၀၀ ခုႏွစ္၏ မုိးတြင္းကာလပင္ျဖစ္၏။ ကၽြႏု္ပ္ေနထိုင္ရာ ေရႊျပည္သာျမိဳ႕၊ မႏၱေလးေက်ာင္းေရွ႕တြင္ ကုကၠဳိပင္ၾကီး ႏွစ္ပင္ရွိ၏။ အရိပ္အာ၀ါသေကာင္းသျဖင့္ လမ္းသြားလမ္းလာမ်ား မၾကာခဏ နားခုိၾက၏။ ခုံတန္းရွည္မ်ားႏွင့္ ေသာက္ေရအုိးစင္ တစ္ခုကို စီမံေပးထားျခင္းေၾကာင့္လည္း လူပုဂၢဳိလ္မ်ားသာမက ရဟန္းသာမေဏမ်ားပင္ ၀င္ေရာက္နားေန တတ္ၾက၏။ ဤအမွတ္(၆) ရပ္ကြက္အတြင္းတြင္ ဘုန္းၾကီးေက်ာင္းေပါင္း (၇၀) ခန္႔ရွိ၏။ ရန္ကုန္ဘုန္းၾကီးလမ္းရွိ သရက္ေတာတုိက္ ကဲ့သုိ႕ ဘုန္းၾကီးေက်ာင္း ရပ္ကြက္ၾကီးတစ္ခုပင္ျဖစ္၏။ ဤ တစ္ရပ္ကြက္လုံးတြင္ ကၽြႏု္ပ္ေက်ာင္းမွ ေရသည္ အေကာင္းဆုံးအေလးပင္ဆုံး ျဖစ္ေနျခင္းပင္။ ရန္ကုန္ျမိဳ႕ေပၚမွ ဒကာမ်ားပင္ ဂ်ဳိးျဖဴ ေရထက္ပင္ေကာင္းသည္ ဟု ခ်ီးမြမ္းၾက၏။ ကၽြန္ပ္ စာခ်ဘုန္းၾကီးဘ၀က စာသင္သား သံဃာ (၃၀) ေက်ာ္အတြက္ တစ္ေန႔လွ်င္ ေရစည္ ၂၀ ခန္႔ သုံးႏွစ္ၾကာ တုံကင္ႏွိပ္လွဴခဲ့ေသာ ကုသုိလ္ေၾကာင့္ဟု ထင္မိ၏။ ထုိသုိ႔ ေရေကာင္းသျဖင့္လည္း လူေရာ ရွင္ရဟန္းပါ နားနားေနေန ေရ၀င္ေသာက္ ၾကျခင္းျဖစ္၏။ ထုိရက္က ကၽြႏု္ပ္တုိ႔ ေန႔ဆြမ္းစားျပီးစအခ်ိန္တြင္ ျဖစ္၏။ ေက်ာင္းေရွ႕ ကုကၠဳိပင္ေအာက္တြက္ အသက္ အစိတ္ သုံးဆယ္ ၀န္းက်င္ရွိ မိန္းကေလးသုံးေယာက္ မေယာင္မလည္ ရပ္ေနသည္ကို ေတြ႔ရ၏။ သုတို႔ အမူအရာမွာ တစုံတခုကို မဆုံးျဖတ္နုိင္ ျဖစ္ေနဟန္ကို ေတြ႔ရသျဖင့္ ေက်ာင္းသားတစ္ေယာက္ကို သြားေခၚခုိင္းလိုက္၏။
မိန္းကေလး သုံးေယာက္ မေယာင္မလည္ႏွင့္ လိုက္ပါလာၾက၏။ ေရာက္လာေသာ ႏွစ္ေယာက္က ကၽြနု္ပ္ကို ဦးခ်ေသာ္လည္း က်န္တစ္ေယာက္က ဦးမခ်နုိင္ဘဲ သူ႕လက္ထဲတြင္ ကိုင္ထားေသာ လက္ကိုင္ပ၀ါႏွင့္ စပယ္ပန္း တစ္ကုံးကိုသာ မ်က္လုံးအ၀ုိင္းသာႏွင့္ စုိက္ၾကည့္ေန၏။ ဘယ္လိုသေဘာပါလိမ့္ဟု ကၽြႏု္ပ္ပင္ ေတြးမရေအာင္ ျဖစ္သြားသျဖင့္ ထုတ္ေမးလိုက္ရ၏။ “ ဒါယိကာမေလး အဲဒီလက္ကိုင္ပ၀ါနဲ႕ ပန္းမွာ ဘာထူးျခား ခ်က္ရွိေနလို႔လဲေျပာပါဦး ”
သူက က်န္ႏွစ္ေယာက္ကို ေမးဆက္ျပျပီး ေျပာလိုက္ရမလားဟု ခြင့္ျပဳခ်က္ေတာင္း၏။ က်န္ႏွစ္ေယာက္က ေခါင္းျငိမ့္ျပျပီး သေဘာတူလိုက္၏။ ထုိအခါ က်မွသူမသည္ လက္ကိုင္ပု၀ါႏွင့္ စံပယ္ပန္းကုံးကို ေဘးကိုခ်ထားျပီး လွ်င္ကၽြနု္ပ္ကို ဦးခ်၏။ ျပီးလွ်င္ လက္ကုိင္ပု၀ါႏွင့္ စံပယ္ကုံးကို လက္ညွဳိးထုိးျပျပီး ေျပာ၏။
အဲထဲမွာ တပည့္ေတာ္တုိ႔အဖြားရဲ႕ ၀ိညာဥ္ေကာင္ေလးရွိတယ္ဘုရား ”
“ေဟ”
ကၽြႏု္ပ္ပါးစပ္မွ ထုိအာေမဋိတ္တစ္ခု သာထြက္နုိင္ေတာ့သည္။
“ အစအဆုံးရွင္းျပစမ္းပါဦး၊ မင္းတုိ႔ အဖြား ၀ိညာဥ္ကဘယ္လိုလုပ္ျပီး ဒီလက္ကိုင္ပု၀ါထဲ ေရာက္ေနရတာလဲ ”
“ ဒီလိုပါဘုရား လြန္ခဲ့တဲ့ တစ္ပတ္က တပည့္ေတာ္တုိ႔ အဖြားဆုံးပါတယ္။ ဒီလက္ကိုင္ပု၀ါနဲ႕ ပန္းကုံးေလးက အဖြားသုံးခဲ့တာပါ။ သုႆန္မွာသျဂိဳဟ္ျပီးတဲ့အခါ ရက္လည္ဆြမ္းေကၽြးျပီး အဖြားကို အမွ်ေပးဦးမယ္။ အခု အိမ္ကိုလိုက္ခဲ့ပါလို႔ ေျပာျပီး အဖြား ၀ိညာဥ္ကို ေခၚခဲ့ၾကပါတယ္။ ကၽြႏု္ပ္မွာ သူတုိ႔ စကားကို ရယ္ခ်င္ေသာ္လည္း သူတုိ႔ကို အားနာသျဖင့္ မရယ္မိပါ။ အလိုက္တသင့္လွမ္းေမးရင္း စိတ္၀င္တစား နားေထာင္ေနရသည္။
ဒါနဲ႕ မင္းတုိ႔ အဖြား ၀ိညာဥ္က အခုရက္လည္ဆြမ္းေကၽြးျပီး အမွ်လည္း ေ၀ျပီးလို႔ အဖြား၀ိညာဥ္ေလးကို အရိပ္အာ၀ါသေကာင္းတဲ့ သစ္ပင္နားမွာ သြားထားေပးပါလို႔ မိဘမ်ားက ခုိင္းလို႔ တပည့္ေတာ္ တုိ႔လာထားတာပါ။ အဲဒါ ဆရာေတာ္က ေက်ာင္းထဲကို ေခၚလိုက္ေတာ့ လက္ကိုင္ပု၀ါကို ၾကမ္းျပင္ေပၚမွာ ခ်မိသြားျပီး ”
“ အဲဒီေတာ့ ဘာျဖစ္လဲ ”
“ အဖြား၀ိညာဥ္ေလးက လက္ကိုင္ပု၀ါခ်တဲ့ေနရာမွာ ေနမွာတဲ့ ဘုရား ၊ အဲဒါဆုိရင္ အဖြားဟာ ဆရာေတာ္ ေက်ာင္းထဲမွာပဲ ေနေတာ့မယ္ထင္တယ္ ”
“ ေၾသာ္ လက္စသတ္ေတာ့ မင္းတုိ႔က သရဲလာအပ္တာကိုး။ ရပါတယ္။ ငါ့ေက်ာင္းက ေက်ာင္းသား ကိုရင္တင္ လက္ခံတာမဟုတ္ဘူး သရဲလဲ လက္ခံတယ္ ”
ကၽြန္ုပ္စကားေၾကာင့္ သူတုိ႔ေသာကမ်ား တဒဂၤေပ်ာက္သြားျပီး ရယ္ေမာၾကသည္။ သူတုိ႔ေနထုိင္ရာရပ္ကြက္ ႏွင့္ လမ္းကို ေမးျမန္းၾကည့္ေသာအခါတြင္မွာ ေက်ာင္းမွ ဦးပဥၨင္းတစ္ပါး၏ ဆြမ္းခံအိမ္ျဖစ္ေနသည္ကို သိ၏။ သူတုိ႔သုံးေယာက္တြင္ ႏွစ္ေယာက္က ဘြဲ႕ရေက်ာင္းဆရာမမ်ား ျဖစ္ၾက၏။ ထုိႏွစ္ေယာက္တြင္ တစ္ေယာက္က စိတ္၀င္တစား ေမးခြန္းတစ္ခုကို ေမးလာ၏။
“ဆရာေတာ္ ၀ိညာဥ္ဆုိတာ ဒီလိုေခၚလို႔ရသလား ”
“အင္း ေလာကီေရးမွာသာ ဘြဲ႕ရၾကတာ။ ဘာသာေရးမွာေတာ့ မူလတန္းအဆင့္ေတာင္မေရာက္ေသးပါလား ” ဟု ယခုေခတ္ လူငယ္မ်ားအတြက္ အားမလို အားမရျဖစ္မိ၏။
၀ိညာဥ္ ဆုိတာကိုက မရွိပါဘူး။ လူတစ္ေယာက္မွာ အာရုံကို မသိတတ္တဲ့ ရုပ္နဲ႕ အာရုံကိုသိတတ္တဲ့ နာမ္ ဒီႏွစ္မ်ဳိးပဲ ရွိပါတယ္။
ျမင္တာကရုပ္၊ သိတာကနာမ္
ၾကားတာကရုပ္၊ သိတာကနာမ္
နံတာကရုပ္၊ သိတာကနာမ္
စားတာကရုပ္၊ သိတာကနာမ္
ထိတာကရုပ္၊ သိတာကနာမ္
ေတြးတာကရုပ္၊ သိတာကနာမ္
လို႔မွတ္ထားေပါ့။ ဒီထဲက အာရုံကို သိစိတ္ နာမ္တရားကိုပဲ ၀ိညာဥ္ ေကာင္လို႔ ထင္ျပီး မွန္းဆေျပာေနၾကတာပါ။ ခုလို ကိုင္ျပဳၾကည့္လို႔ရတာက ပညတ္ရုပ္၊ ဥတုဇရုပ္ေပါ့။ ရုပ္အနိစၥ အျမဲမရွိလို႔ ၀ိပႆနာရႈရတဲ့ ပရမတ္ရုပ္ကေတာ့ အေကာင္အထည္ အလုံးအခဲ အရည္အဖတ္ အမႈန္အမႊား ရယ္လို႔ မရွိဘူး။ သေဘာတရားမွ်ပဲရွိတယ္။ ရုပ္ရဲ႕ အဓိပၸါယ္ကေတာ့ ေဖါက္ျပန္ တတ္တဲ့သေဘာတရား လို႔ ျဖစ္တယ္။ တစ္ခုျခင္းေျပာရရင္ ပထ၀ီဓါတ္ဟာ မာတဲ့သေဘာ ေပ်ာ့တဲ့သေဘာေလး ပဲေပါ့။ အာေပါဓါတ္ဟာ ဖြဲ႕စည္း တဲ့သေဘာ ယုိစီးတဲ့ သေဘာေလး ပဲေပါ့။ ဒီပရမတ္ရုပ္တရားေတြဟာ တစ္စကၠန္႔အတြင္းမွာ အၾကိမ္ေပါင္းကုေဋ (၅၈၈၀) ေက်ာ္ျဖစ္ပ်က္ေနၾကတယ္။ သိတတ္တဲ့ နာမ္တရားကေတာ့ တစ္စကၠန္႔မွာ အၾကိမ္ေပါင္း ကုေဋတစ္သိန္းျဖစ္ပ်က္ေနၾကတယ္။ တစ္ပ်က္ထဲ ပ်က္ေနတာပဲ ရပ္နားေနၾကတယ္ လို႔မရွိပါဘူး။ သံဃာ ဆုိတဲ့ စကားႏွစ္လုံးကို ေျပာလိုက္တဲ့အခါ “သံ ”ကိုေျပာသခုိက္မွာ ျဖစ္တဲ့ ရုပ္တရား၊ နာမ္ တရားေတြဟာ “ ဃာ ” ဆုိတဲ့ ဒုတိယေျမာက္ စကားလုံးေရာက္ခ်ိန္ထိ မခံၾကေတာ့ဘူး။ “ သံ ” ဆုိတဲ့ စကားလုံးေျပာျပီးအခ်ိန္မွာပဲ ခ်ဳပ္ေပ်ာက္ပ်က္စီးသြားၾကျပီး၊ “ ဃာ ” ဆုိတဲ့ ေနာက္စကားလုံးကို ေနာက္ထပ္ ရုပ္သစ္ နာမ္သစ္နဲ႕ ေျပာေနရတာေပါ့။ ဒါေၾကာင့္ အျမဲတမ္းမရပ္မနား ျဖစ္ပ်က္ေနတဲ့ ရုပ္နာမ္ တရားေတြဟာ မပ်က္မစီး အျမဲတည္ေနတဲ့ ၀ိညာဥ္ေကာင္ အျဖစ္ ဘယ္မွာ ရွိနုိင္ပါ့မလဲ။ ”
“ ဒါဆုိရင္ ေသသြားတဲ့ သူဟာ (၇) ရက္အတြင္း ဘယ္မွ မသြားပဲ အိမ္၀ုိင္းထဲမွာ ပဲေနတယ္ဆုိတာ မဟုတ္ဘူးေပါ့ဘုရား ”
“ ဘယ္ဟုတ္ေတာ့မွာလဲ၊ အရင္းလဲ အဖ်ားထင္ ျဖစ္ေပါ့။ ၀ိညာဥ္ေကာင္လို႔ မွ မရွိပါဘူး ဆုိေန ဘယ္သူက အိမ္၀ုိင္းထဲမွာ (၇) ရက္ လာေနလို႔ရပါ့မလဲ ”
ယခုလို ရွင္းျပေတာ့လည္း သူတုိ႔ ထုိက္သင့္သေလာက္ သေဘာေပါက္သြာဟန္တူသည္။ စိတ္၀င္တစား ရွိလာၾကသည္။ တစ္ေယာက္ ေတြးေတြးေခၚေခၚျဖင့္ ေမးခြန္း တစ္ခု ေမးလာ၏။
“ ဒီလို အျမဲတမ္း ျဖစ္ပ်က္ေနတဲ့ ရုပ္နာမ္ တရားေတြဟာ ေနာက္ဘ၀ကို ဘယ္လို ကူးသြားသလဲဘုရား၊ ဒီမွာ ၀ိညာဥ္ေကာင္ မရွိဘူးဆ ုိရင္ အခုဘ၀ျပဳခဲ့တဲ့ ကုသုိလ္, အကုသိုလ္ ကံေတြနဲ႕ ေကာင္းက်ဳိးဆုိးက်ဳိး ကို ဘယ္သူေတြက ခံစားသလဲဘုရား ။ ”
ယင္းကဲ့သုိ႔ေသာ ေမးခြန္းမ်ဳိးကို ကၽြႏု္ပ္ စာအုပ္တစ္အုပ္ထဲတြင္ ဖတ္ခဲ့ရ၏။ ဆရာၾကီး ဦးဗဂ်ီငုိ ေရးသားေသာ ဂမၻီရ၀ိပႆနာရႈပြားက်မ္း ဒုတိယအတြဲတြင္ ျဖစ္၏။ ဆရာၾကီး အေမရိကန္ ေရာက္စဥ္က ေမးျမန္းၾကေသာ ေမးခြန္းမ်ားအနက္ တစ္ခုျဖစ္၏။ ယင္းစာအုပ္ ၌ေမးခြန္းကိုသာ ေဖာ္ျပထားေသာ္လည္း အေျဖကိုကား ေရးမထားပါ။ စာေပဗဟုသုတ္ ရွိေသာသူမ်ားအတြက္ အေျဖမွာ မခဲယဥ္းဟု ေရးထား၏။ စာေပဗဟုသုတ္ မရွိေသာ သူမ်ားအတြက္ကား ခဲယဥ္းေသာ ေမးခြန္းတစ္ခုပင္ျဖစ္၏။ ဗုဒၶဘာသာ၀င္တုိင္းလည္း အေသအခ်ာသိသင့္၏။ ထုိ႔ေၾကာင့္ စိတ္ရွည္ရွည္ပင္ ရွင္းျပရ၏။
ပုထုဇဥ္ေတြေသရင္ ေရာက္နုိင္တဲ့ ဘုံငါးမ်ဳိး ရွိတယ္။
လူဘုံေရာက္နုိင္တယ္
နတ္ဘုံေရာက္နုိင္တယ္
ငရဲဘုံေရာက္နုိင္တယ္
ျပိတၱာဘုံေရာက္နုိင္တယ္
တိရစၦာန္ဘုံေရာက္နုိင္တယ္
“ အသူရကာယ္နဲ႕ ျဗဟၼာဘုံေရာ မေရာက္နုိင္ဘူးလား ဘုရား ”
“ ေရာက္နုိင္ပါတယ္။ ျဗဟၼာဘုံကို နတ္ဘုံထဲမွာ ေပါင္းထည့္ထားတယ္။ အသူရကာယ္ဘုံကို ျပိတၱာထဲမွာ ေပါင္းထည့္ထားတယ္။ ပါဠိလို ေဒ၀သဒၵါဟာ ျဗဟၼာကိုလည္း ေဟာနုိင္တယ္။ အသူရကာယ္ဆုိတာ ျပိတၱာအၾကီးစားပဲ။ ဒါေၾကာင့္ ျပိတၱာထဲမွာ ထည့္ထားတာ ”
ဟုိဘက္ဘုံ အသစ္မွာ သြားျဖစ္တဲ့အခါ ဒီဘက္က ဘ၀က ရုပ္တရား နာမ္တရားေတြ တစ္ခုမွ ပါမသြားၾကဘူး။ ဒါေပမယ့္ ဒီဘ၀က နာမ္နဲ႕ ကင္းေတာ့ မျဖစ္ၾကဘူး။ အသစ္ထပ္ထပ္ျဖစ္ၾကရတာ။ ဒီဘက္ဘ၀ ေနခင္း (၁၂) နာရီက ေသမယ္ဆုိရင္ ဟုိဘက္ဘ၀ မိခင္၀မ္းထဲမွာ (၁၂) နာရီတိတိမွာ သြားျဖစ္တယ္။ ရုပ္သစ္ နာမ္သစ္ အသစ္ျဖစ္တာကို ေျပာတာေနာ္။ ဒီဘက္ဘ၀က ၀ိညာဥ္ေကာင္ေလးက ဟုိဘက္ဘ၀ မိခင္၀မ္းထဲ၀င္သြားတာလို႔ ထင္မေနနဲ႕။
ေသသြားတဲ့ အဖြားက လူျဖစ္သြားမယ္ဆုိရင္ တပည့္ေတာ္တုိ႔ ေ၀တဲ့ အမွ်ကို သာဓုမေခၚနုိင္ေတာ့ဘူးေပါ့ ဘုရား ”
“ ဟုတ္တယ္ မေခၚနုိင္ေတာ့ဘူး။ ဒါေပမယ့္ ဒီကုသိုလ္ေတြက အလကား ျဖစ္မသြားပါဘူး။ ဒီကုသိုလ္ရဲ႕ ေကာင္းက်ဳိး, ဆုိးက်ဳိးကို ျပဳတဲ့သူ ခံစားရမယ္။ ဘ၀အဆက္ဆက္ေတာ္စပ္ခဲ့ဘူးတဲ့ မကၽြတ္မလြတ္ေသးတဲ့ ေဆြမ်ဳိးေဟာင္းေတြ အမ်ားၾကီးရွိတယ္။ သူတုိ႔တစ္ေတြလဲ သာဓုေခၚနုိင္တယ္။ ”
“ ေဆြမ်ဳိးမေတာ္တဲ့ တျခားမကၽြတ္မလြတ္တဲ့ သူေတြလည္း သာဓုေခၚနုိင္ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ေသသူကို ရည္မွန္းျပီး လွဴတဲ့ အလွဴကိုေတာ့ ဧကန္ မုခ်ျပဳသင့္ပါတယ္။ ေသျပီး နတ္ျပည္ေရာက္ရင္လဲ ခ်က္ျခင္းပဲ စုတိနဲ႕ ပဋိသေႏၶ ဟာ တစ္ဆက္တည္း ေနတာေပါ့။ စုတိဆုိတာ ေသတဲ့စိတ္၊ ဆုိတာ ေနာက္ဘ၀မွာ အသစ္ျဖစ္တဲ့ စိတ္။ သူတုိ႔ ႏွစ္ခု အၾကားထဲမွာ ဘာမွမရွိဘူး။ ခ်က္ခ်င္းပဲ။ သျဂိဳဟ္မွာေတာ့ အနႏၱရေမ၀ဆုိတဲ့ ပါဠိနဲ႕ျပတယ္။ ျမန္မာလိုေတာ့ ခ်က္ျခင္းေပါ့။ က်န္တဲ့ငရဲဘုံ၊ တိရစၦာန္ဘုံ၊ ျပိတၱာဘုံတုိ႔မွာ ျဖစ္မယ္ဆုိရင္လည္း အၾကားမရွိဘဲ ခ်က္ျခင္း သြားျဖစ္တာပဲ။ အိမ္နားမွာ (၇) ရက္ေနလို႔ ရနုိင္တာဆုိလို႔ ျပိတၱာဘုံတစ္မ်ဳိးပဲ ရွိတယ္။ ဒီျပိတၱာဘုံဘ၀ေရာက္ခဲ့လွ်င္ ကၽြတ္လြတ္ပါေစဆုိတဲ့ ေစတနာနဲ႕ ဆြမ္းသြတ္တဲ့ ကုသိုလ္ကို ျပဳၾကတာျဖစ္တယ္။
“ ဒီဘက္ဘ၀က ျပဳခဲ့တဲ့ ကုသိုလ္ကံ၊ အကုသိုလ္ကံေတြကို ဟုိဘက္ဘ၀မွာ ဒီကရုပ္နာမ္လည္းပါမသြားဘဲန႕ဲ ဘယ္ပုံဘယ္နည္း ခံစားရတယ္ဆုိတာကို ဆက္ရွင္းပါဦးဘုရား ”
“ ကုသိုလ္ကံ၊ အကုသုိလ္ကံေတြ ျပဳတဲ့အခါ ေဇာေစတနာေတြ ျဖစ္တယ္။ ဒီေဇာေစတနာေတြဟာ နာမ္တရား ျဖစ္လို႔၊ ျဖစ္ျပီး ပ်က္သြားတာမွန္ေပမယ္ ေနာက္ဘ၀မွာ ေကာင္းက်ဳိး ဆုိးက်ဳိး ျဖစ္ေစမယ့္ အာနိသင္သေဘာတရားေလးေတြ က်န္ေနခဲ့တယ္။ ဒီေစတနာလို႔ ေခၚတဲ့ ကံနဲ႕ ခႏၶာ ဒုကၡမသိမႈ အ၀ိဇၨာ၊ ခႏၶာအသစ္ကို လိုခ်င္မႈ တဏွာ ဒီသုံးပါးေပါင္းမိျပီး ဘ၀သစ္ ျဖစ္ေအာင္ ဖန္တီးလိုက္ၾကတာပဲ ”
“ ပုံစံနဲ႕ ေျပာၾကည့္မယ္၊ ေက်ာင္းဒကာ အနာထပိဏ္ ေသတယ္။ ေက်ာင္းလွဴတဲ့ကုသုိလ္ေၾကာင့္ နတ္ျပည္မွာ နတ္သားလာျဖစ္တယ္။ ဒီေနရာမွာ ဗုဒၶအလိုက် ယူရမွာက နတ္သားလာ ျဖစ္တဲ့အခါမွာ အနာထပိဏ္ဘ၀က ရုပ္တရား နာမ္တရားေတြ နတ္ျပည္ကို တစ္ခုမွ ပါမလာဘူး။ ”
“ ဒါေပမယ့္ အနာထပိဏ္ ရဲ႕ေသျခင္းနဲ႕ ကင္းျပီးေတာ့ လည္း နတ္သားလာ မျဖစ္နုိင္ျပန္ဘူး ”
“ သိပ္ခက္တယ္ ဘုရား တပည့္ေတာ္ တုိ့ဉာဏ္ နဲ႕ မလိုက္နုိင္ေတာ့ဘူး။ ”
“ ဒီလိုဆုိရင္လဲ ဥပမာ ေပးျပီး တစ္မ်ဳိးၾကိဳးစားၾကည့္မယ္ ဋီကာေက်ာ္က်မ္းမွာေတာ့ ဘ၀သစ္ျဖစ္ပုံကို ဥပမာသုံးမ်ဳိး ေပးထားတယ္ ”
မီးတုိင္ရယ္
တံဆိပ္တုံးရယ္
ပဲ့တင္သံရယ္ပဲ။
ဖေယာင္းတုိင္တစ္တုိင္ မီးထြန္းထားတယ္။ ေနာက္တစ္တုိင္ ထြန္းခ်င္တဲ့အခါ ပထမအတုိင္ကေန မီးကူးယူလုိက္တယ္။ ဒီေနရာမွာ စဥ္းစားရမွာက ဒုတိယအတုိင္မွာ ေတာက္ေလာင္ေနတဲ့ မီးဟာ ပထမအတုိင္က ကူးလာတဲ့ မီးေတြလား။? ဒုတိယအတုိင္က ဖေယာင္းသားကို ေလာင္ေနတဲ့ မီးေတြလား ? ဆုိတာပဲ။ တကယ့္အမွန္က ပထမဖေယာင္းတုိင္က မီးေတြက ဒုတိယဖေယာင္းတုိင္ကို ကူးမလာပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ပထမဖေယာင္းတုိင္က မီးနဲ႕ ကင္းျပီးေတာ့လည္း ဒုတိယဖေယာင္းတုိင္ဟာ မီးမေတာက္နုိင္ပါဘူး။ ထုိ႔အတူ ေက်ာင္းဒကာအနာထပိဏ္ဘ၀က ရုပ္နာမ္ တရာေတြဟာ နတ္ျပည္ကို တစ္ခုမွ ကူးမလာပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ေက်ာင္းဒကာအနာထပိဏ္နဲ႕ ကင္းျပီးေတာ့လည္း နတ္ျပည္မွာ နတ္သား လာမျဖစ္နုိင္ပါဘူး။ အေၾကာင္းအက်ဳိး ဆက္သြယ္မႈေလာက္ပဲရွိတယ္ လို႔ယူရမွာေပါ့။
တံဆိပ္တုံးနဲ႕ ဥပမာေပးၾကဦးစုိ႔။ ဒီသကၤန္းေခါက္ကို ၾကည့္လိုက္ပါ။ သကၤန္းသားေပၚမွာ ဂဠဳန္တံဆိပ္ထင္ေနတယ္။ သံျပားထူထူမွာ ဂဠဳန္တံဆိပ္ထြင္း အပူေပးျပီး သကၤန္းေခါင္ ေပၚ ဖိခ်လိုက္တာနဲ႕ ဂဠဳန္တံဆိပ္ ထင္သြားတာပါပဲ။ ဒီလိုထင္တဲ့ ေနရာမွာ သကၤန္းမွာ ထင္ေနတဲ့ ဂဠဳန္ရုပ္ဟာ သံျပားက ဂဠဳန္ရုပ္ မဟုတ္ဘူး။ ဒါေပမယ့္ သံျပားက ဂဠဳန္ရုပ္နဲ႕ ကင္းျပီးေတာ့လည္း မထင္နုိင္ပါဘူး။ ထုိ႔ အတူ နတ္ျပည္က နတ္သားဘ၀ဟာ လူ႔ျပည္ကေက်ာင္းဒကာ အနာထပိဏ္ မဟုတ္ပါဘူး။ ရုပ္သစ္ နာမ္သစ္ ထပ္ျဖစ္တာပါး ဒါေပမယ္ လူ႔ျပည္က အနာထပိဏ္နဲကလည္း ကင္းျပီးေတာ့ မျဖစ္နုိင္ပါဘူး။ ဒါကတံဆိပ္တုံး ဥပမာေပါ့။
ပ့ဲတင္သံ ဥပမာကေတာ့ လိုဏ္ဂူၾကီးထဲမွာ “ေဟး” ္ကနဲ တစ္ခ်က္ေအာ္လိုက္ရင္ ပထမအသံက လိုဏ္ဂူနံရံကို ရိုက္ျပီး ေဟး ေဟး ဆုိတဲ့ ဒုတိယ၊ တတိယ ပဲ့တင္သံမ်ားေပၚလာပါတယ္။ ဒုတိယ တတိယပဲ့တင္သံမ်ားဟာ ပထမေအာ္လိုက္တဲ့ အသံမဟုတ္ပါဘူး။ အသစ္ထပ္ျဖစ္တာပါ။ ဒါေပမယ့္ ပထမေအာ္သံနဲ႕ လည္း ကင္းျပီး မျဖစ္နုိင္ပါဘူး။ အေၾကာင္းအက်ဳိး ဆက္စပ္မႈကေတာ့ ရွိေနပါတယ္။ ထုိ႔ အတူ နတ္သားဘ၀ဟာ အသစ္ထပ္ျဖစ္တဲ့ ရုပ္နာမ္ေပါ့။ လူ႔ဘ၀က အနာထပိဏ္ရဲ႕ ရုပ္နာမ္နဲလည္း ကင္းျပီးေတာ့ မျဖစ္နုိင္ပါဘူး။ ဒီေလာက္ဆုိရင္ ၀ိညာဥ္ေကာင္ပါမသြားပဲ ဘ၀သစ္ျဖစ္ပုံကို မင္းတုိ႔ နားလည္ေလာက္ျပီး ထင္တယ္ ”
“ မွန္ပါ နားလည္ပါျပီးဘုရား ”
“ တကယ္နားလည္သြားတယ္ ဆုိရင္ေတာ့ သိပ္၀မ္းသာတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲ ဆုိေတာ့ ရုပ္နာမ္ တစ္ပါးပါးကို မပ်က္မစီး အျမဲတည္တယ္လို႔ အယူမွားတဲ့ သႆတဒိ႒ိ ခံေနရင္ ၀ိပႆနာ အားထုတ္ေတင္ တရားမရဘူး ျဖစ္တတ္တယ္။ အခုလို ရွင္းရွင္းလင္း လင္း နားလည္သြာတယ္ဆုိရင္ မဂ္လမ္း ဖုိလ္ လမ္း ပြင့္သြားတာေပါ့။”
ေကာက္နုတ္ခ်က္ေလးကေတာ့ ဒါပါပဲ။ စာဖတ္သူ သူငယ္ခ်င္းမ်ားလဲ မိမိသႏၱာန္မွာ စြဲထင္ေနေသာ အယူမွား အသိမွားမ်ားကို ပယ္သတ္နုိင္ေသာ အေၾကာင္းအက်ိဳး ႏွစ္ပါးကို ေ၀ဖန္ပို္င္းျခားနုိင္ေသာ, လူေတာ္လူေကာင္း မ်ားျဖစ္နုိ္င္ၾကပါေစ။ ဥပမာမ်ားနဲ႕ ေရးသား ေဖာ္ျပ ွရွင္းျပထားေသာ ဆရာေတာ္ၾကီးမ်ားကုိလဲ အစဥ္ဦးခုိက္ရုိေသလွ်က္-
မွတ္ခ်က္။ ။ အရွင္ဇ၀န ေမတၱာရွင္ (ေရႊျပည္သာ) ၏ “ လူငယ္မ်ားအတြက္ ဂမၻီရ၀ိပႆနာ ” စာအုပ္မွ
